AJANSLAR -
Suriyeli siyaset bilimci ve uluslararası ilişkiler uzmanı Dr. İyyes el-Hatib, ABD’nin Rus petrolüne uygulanan bazı kısıtlamaları kaldırma kararını Sputnik’e değerlendirdiği açıklamasında, Batı’nın petrol ve gaz başta olmak üzere Rus kaynaklarından vaz geçmeyi göze alamayacağını söyledi.
Avrupa ve ABD, Rusya’nın küresel denklemde vazgeçilmez bir aktör olduğunu ve dünyanın çok kutuplu bir sisteme doğru gittiğini anlamaya başladı. Özellikle 'küresel savaş' söyleminin giderek daha yüksek sesle dillendirildiği bir dönemde bu gerçek daha da belirgin bir hale geldi.
El-Hatib, Rusya’nın yalnızca askeri alanda değil, ekonomik alanda da bu karşılaşmaya önceden hazırlandığını belirterek, ekonominin savaşların çıkarıldığı temel zemin olduğunu vurguladı.
Moskova, çatışmanın askeri safhasından önce de ekonomik stratejisini dikkatli kurdu. Yaptırımlara ve Ukrayna’da dört yılı aşkın süredir devam eden çatışmalara rağmen Rusya, iç istikrarını ve ulusal para biriminin direncini korumayı başardı ve petrol ihracatını sürdürdü. Buna karşılık, Rusya ile ekonomik bağlarını koparan ülkeler en büyük zararı gördü.
Siyaset bilimci, Avrupalılar ve Amerikalıların gaz, enerji ve elektrik sektörlerinde baskı yaratan kriz belirtilerini artık doğrudan hissetmeye başladığını belirterek, bu ülkelerin perde arkasında Rusya’ya yönelik yaptırımların hafifletilmesini dillendirdiklerini söyledi.
Avrupa’nın stratejik analizi hatalı çıktı ve çok sayıda krize yol açtı. Avrupa, ekonomisini Ukrayna’daki kaybedilen bir çatışmanın hizmetine sokarak Rusya ile ilişkilerine zarar verdiğini çok geç fark etti. Bu çekişmede esas kaybeden Avrupa Birliği olacak.
El-Hatib, ABD ve Avrupa’nın risklerin büyüklüğünün farkında olmalarına rağmen dar çıkar odaklı ve kibirli bir biçimde hareket etmeyi sürdürdüğünü belirtti.
Bu tutum, onları Rusya’ya yönelik yaptırımların kısmen kaldırılması yönünde adım atmaya itebilir. Bu da bütünlüklü bir stratejik vizyon eksikliğine ve Ukrayna çatışmasında yenilgiyi kabul etme ya da Rusya’nın bugün sahada dayattığı siyasi gerçekleri kabullenme cesaretinden yoksun olduklarını gösteriyor.
El-Hatib, Ukrayna dosyasında inisiyatifin Avrupalılardan çok ABD tarafından ele alınmasının, Avrupa’nın süreçten dışlanmasına ve marjinalleşmesine yol açtığını kaydetti. Bu durumun, Avrupalıları kendi etkisizliklerini telafi etmek için gerilimi tırmandırmaya ittiğini söyleyen uzman, bunun da “Avrupa’nın yetersizliğinin sonucu olan, kirli bir karşılaşmaya” dönüştüğünü ifade etti.
